Skip to content
All articles
· 2 min read

अद्य संस्कृतं शिक्षामहे – भागः ४ : विश्वासः

अद्य संस्कृतं शिक्षामहे भाग 4 में विश्वासः और आत्मविश्वासः शब्दों का अर्थ, सरल संस्कृत वाक्य प्रयोग, व्याकरण तथा हिन्दी से संस्कृत अनुवाद अभ्यास प्रस्तुत है। संस्कृत सीखने वाले विद्यार्थियों और सामान्य पाठकों के लिए उपयोगी सामग्री।

By SanskritLearn

अद्य संस्कृतं शिक्षामहे – भागः ४ विश्वासः — भरोसा / विश्वास

अद्य वयं “विश्वासः” इति शब्दस्य अर्थं प्रयोगं च शिक्षामहे। जीवने आत्मविश्वासस्य तथा परस्परविश्वासस्य विशेषं महत्त्वम् अस्ति। विश्वासः सम्बन्धान् दृढान् करोति, आत्मविश्वासश्च मनुष्यं कठिनकार्याणि कर्तुं प्रेरयति।

शब्दपरिचयः

विश्वासः = भरोसा, विश्वास आत्मविश्वासः = अपने ऊपर विश्वास विश्वासं करोति = विश्वास करता है विश्वासः अस्ति = विश्वास है

सरलवाक्यप्रयोगाः

१. अहं मम मित्रे विश्वासं करोमि। मैं अपने मित्र पर विश्वास करता हूँ।

२. माता स्वपुत्रे विश्वासं करोति। माता अपने पुत्र पर विश्वास करती है।

३. अस्माभिः स्वसामर्थ्ये विश्वासः कर्तव्यः। हमें अपनी क्षमता पर विश्वास करना चाहिए।

४. आत्मविश्वासः सफलतायाः आधारः अस्ति। आत्मविश्वास सफलता का आधार है।

५. शिक्षकः स्वविद्यार्थिषु विश्वासं करोति। शिक्षक अपने विद्यार्थियों पर विश्वास करता है।

६. सत्यवादी जनः विश्वासयोग्यः भवति। सत्य बोलने वाला व्यक्ति विश्वास के योग्य होता है।

७. कठिनसमये आत्मविश्वासं न त्यजेत्। कठिन समय में आत्मविश्वास नहीं छोड़ना चाहिए।

८. परस्परविश्वासेन सम्बन्धाः दृढाः भवन्ति। आपसी विश्वास से सम्बन्ध मजबूत होते हैं।

व्याकरणम्

विश्वासः — अकारान्त-पुल्लिङ्गशब्दः।

प्रमुख रूप—

प्रथमा: विश्वासः — विश्वासौ — विश्वासाः द्वितीया: विश्वासम् — विश्वासौ — विश्वासान् तृतीया: विश्वासेन — विश्वासाभ्याम् — विश्वासैः

विशेष प्रयोग

मयि विश्वासं कुरु। — मुझ पर विश्वास करो। स्वस्मिन् विश्वासं कुरु। — स्वयं पर विश्वास करो। तस्मिन् मम विश्वासः अस्ति। — उस पर मेरा विश्वास है। आत्मविश्वासेन कार्यं कुरु। — आत्मविश्वास के साथ कार्य करो।

स्वयं प्रयास करें

हिन्दी से संस्कृत में अनुवाद कीजिए—

मैं अपने शिक्षक पर विश्वास करता हूँ। हमें स्वयं पर विश्वास करना चाहिए। विश्वास से मित्रता दृढ़ होती है। वह अपने मित्र पर विश्वास करता है। आत्मविश्वास से सफलता प्राप्त होती है। उत्तराणि अहं मम शिक्षके विश्वासं करोमि। अस्माभिः स्वस्मिन् विश्वासः कर्तव्यः। विश्वासेन मैत्री दृढा भवति। सः स्वमित्रे विश्वासं करोति। आत्मविश्वासेन सफलता प्राप्यते। अद्यतनं भाषासूत्रम्

स्वस्मिन् विश्वासं कुरु, निरन्तरं प्रयत्नं च कुरु।

अर्थ: स्वयं पर विश्वास रखो और निरन्तर प्रयास करते रहो।

अद्यतनः लघुसङ्कल्पः

अद्य अहं स्वसामर्थ्ये विश्वासं कृत्वा उत्साहेन कार्यं करिष्यामि।

अर्थ: आज मैं अपनी क्षमता पर विश्वास रखकर उत्साहपूर्वक कार्य करूँगा।