Skip to content
All articles
· 2 min read

वाच्य अभ्यास प्रश्नोत्तर | कर्तृवाच्य, कर्मवाच्य एवं भाववाच्य

By SanskritLearn

वाच्य-अभ्यास (कर्तृवाच्य, कर्मवाच्य एवं भाववाच्य)

अभ्यास – 1 : वाच्य पहचानिए

निम्नलिखित वाक्यों में वाच्य का नाम लिखिए—

  1. रामः पुस्तकं पठति।
  2. छात्रेण पत्रं लिख्यते।
  3. मया गम्यते।
  4. बालकः फलं खादति।
  5. गुरुणा पाठः कथ्यते।
  6. त्वया हस्यते।
  7. सीता गीतं गायति।
  8. सीतया गीतं गीयते।
  9. अस्माभिः क्रीड्यते।
  10. शिक्षकः पाठं बोधयति।

---

अभ्यास – 2 : कर्तृवाच्य से कर्मवाच्य बनाइए

  1. रामः पुस्तकं पठति।
  2. बालकः फलं खादति।
  3. छात्रः पत्रं लिखति।
  4. सीता गीतं गायति।
  5. शिक्षकः पाठं बोधयति।

---

अभ्यास – 3 : कर्मवाच्य से कर्तृवाच्य बनाइए

  1. रामेण पुस्तकं पठ्यते।
  2. बालकेन फलं खाद्यते।
  3. छात्रेण पत्रं लिख्यते।
  4. सीतया गीतं गीयते।
  5. शिक्षकेण पाठः बोध्यते।

---

अभ्यास – 4 : रिक्तस्थानपूर्ति

कोष्ठक में दिए गए शब्दों का उचित रूप भरिए—

  1. रामेण पुस्तकं ________। (पठ्)
  2. बालकेन फलं ________। (खाद्)
  3. मया ________। (गम्)
  4. गुरुणा पाठः ________। (कथ्)
  5. त्वया ________। (हस्)

---

अभ्यास – 5 : सही विकल्प चुनिए

  1. "मया पठ्यते" में कौन-सा वाच्य है?

(क) कर्तृवाच्य (ख) कर्मवाच्य (ग) भाववाच्य

  1. "रामेण पुस्तकं पठ्यते" में कौन-सा वाच्य है?

(क) कर्तृवाच्य (ख) कर्मवाच्य (ग) भाववाच्य

  1. "रामः पुस्तकं पठति" में कौन-सा वाच्य है?

(क) कर्तृवाच्य (ख) कर्मवाच्य (ग) भाववाच्य

---

उत्तरमाला

अभ्यास – 1

  1. कर्तृवाच्य
  2. कर्मवाच्य
  3. भाववाच्य
  4. कर्तृवाच्य
  5. कर्मवाच्य
  6. भाववाच्य
  7. कर्तृवाच्य
  8. कर्मवाच्य
  9. भाववाच्य
  10. कर्तृवाच्य

अभ्यास – 2

  1. रामेण पुस्तकं पठ्यते।
  2. बालकेन फलं खाद्यते।
  3. छात्रेण पत्रं लिख्यते।
  4. सीतया गीतं गीयते।
  5. शिक्षकेण पाठः बोध्यते।

अभ्यास – 3

  1. रामः पुस्तकं पठति।
  2. बालकः फलं खादति।
  3. छात्रः पत्रं लिखति।
  4. सीता गीतं गायति।
  5. शिक्षकः पाठं बोधयति।

अभ्यास – 4

  1. पठ्यते
  2. खाद्यते
  3. गम्यते
  4. कथ्यते
  5. हस्यते

अभ्यास – 5

  1. (ग) भाववाच्य
  2. (ख) कर्मवाच्य
  3. (क) कर्तृवाच्य