साप्ताहिक संस्कृत क्विज़ – सप्ताहः ३ | 20 अभ्यास प्रश्न
साप्ताहिक संस्कृत क्विज़ सप्ताह 3 में कक्षा 9–10 एवं संस्कृत शिक्षार्थियों के लिए शब्दरूप, धातुरूप, प्रत्यय, अव्यय, वाक्य प्रयोग तथा संस्कृत सम्भाषण पर आधारित 20 उपयोगी प्रश्न उत्तर सहित दिए गए हैं।
By SanskritLearn
साप्ताहिक संस्कृत क्विज़ – सप्ताहः ३ कक्षा 9–10 एवं संस्कृत-शिक्षार्थियों के लिए
संस्कृतभाषायाः ज्ञानवर्धनाय एषा साप्ताहिकी प्रश्नोत्तरी प्रस्तुत्यते। प्रथमं प्रश्नानाम् उत्तराणि स्वयं चिन्तयन्तु, ततः अन्ते प्रदत्तया उत्तरमालया स्वस्य उत्तराणि परीक्षन्ताम्।
भागः १ — बहुविकल्पीयप्रश्नाः
१. ‘अहम्’ इत्यस्य बहुवचनरूपं किम्?
(A) आवाम् (B) वयम् (C) यूयम् (D) ते
२. ‘बालकः विद्यालयं गच्छति।’ इत्यत्र क्रियापदं किम्?
(A) बालकः (B) विद्यालयम् (C) गच्छति (D) इत्यत्र
३. ‘पठ्’ धातोः लट्-लकारे उत्तमपुरुष-एकवचनरूपं किम्?
(A) पठति (B) पठसि (C) पठामि (D) पठामः
४. ‘फलम्’ शब्दस्य प्रथमा-बहुवचनरूपं किम्?
(A) फलाः (B) फलानि (C) फले (D) फलैः
५. ‘गम् + क्त्वा’ इत्यस्य शुद्धरूपं किम्?
(A) गन्तुम् (B) गतः (C) गत्वा (D) गमित्वा
६. ‘आ + गम् + ल्यप्’ इत्यस्य रूपं किम्?
(A) आगत्वा (B) आगत्य (C) आगन्तुम् (D) आगतः
७. ‘कृ + तुमुन्’ इत्यस्य रूपं किम्?
(A) कृत्वा (B) कृतः (C) कर्तुम् (D) कृतवान्
८. ‘ह्यः’ इत्यस्य अर्थः कः?
(A) आज (B) कल — बीता हुआ (C) कल — आने वाला (D) अभी
९. ‘शीघ्रम्’ इत्यस्य विपरीतार्थकं पदं किम्?
(A) शनैः (B) उच्चैः (C) अधः (D) पुरतः
१०. ‘कृपया जलं ______।’ उचितं पदं चिनुत।
(A) पठतु (B) पिबतु (C) गच्छतु (D) लिखतु
भागः २ — रिक्तस्थानानि पूरयत
११. अहं प्रतिदिनं विद्यालयं ________। १२. छात्राः कक्षायां पुस्तकानि ________। १३. माता पुत्राय भोजनं ________। १४. वयं संस्कृतं ________ इच्छामः। १५. रामः पुस्तकं ________ विद्यालयं गतवान्।
भागः ३ — संस्कृतेन उत्तरत
१६. त्वं प्रातःकाले कदा उत्तिष्ठसि?
१७. विद्यालये छात्राः किं कुर्वन्ति?
१८. स्वास्थ्याय किं कर्तव्यम्?
१९. पुस्तकालये किं प्राप्यते?
२०. संस्कृतभाषां पठित्वा किं लाभः भवति?
उत्तरमाला
- (B) वयम्
- (C) गच्छति
- (C) पठामि
- (B) फलानि
- (C) गत्वा
- (B) आगत्य
- (C) कर्तुम्
- (B) कल — बीता हुआ
- (A) शनैः
- (B) पिबतु
- गच्छामि
- पठन्ति
- ददाति
- वक्तुम्
- गृहीत्वा
16–20: विद्यार्थिनः स्वविवेकानुसारं सरलसंस्कृतेन उत्तराणि लिखन्तु।
इस सप्ताह का संस्कृत शब्द
जिज्ञासा — जानने की इच्छा।
वाक्यप्रयोगः — जिज्ञासा ज्ञानस्य प्रथमं सोपानम् अस्ति।
इस सप्ताह का सुभाषितम्
विद्या ददाति विनयं विनयाद् याति पात्रताम्।
भावार्थ: विद्या से विनय आता है और विनय से मनुष्य योग्य बनता है।
साप्ताहिक चुनौती
प्रतिदिनं पञ्च संस्कृतवाक्यानि वदन्तु। सप्ताहान्ते पञ्चत्रिंशत् वाक्यानि भविष्यन्ति।
अर्थ — प्रतिदिन पाँच संस्कृत वाक्य बोलिए। सप्ताह के अन्त तक 35 वाक्यों का अभ्यास हो जाएगा।