साप्ताहिक संस्कृत क्विज़ – सप्ताहः ४ | 20 अंकों का अभ्यास

साप्ताहिक संस्कृत क्विज़ – सप्ताहः ४ (कक्षा 9–10 एवं संस्कृत-शिक्षार्थियों के लिए)

पूर्णाङ्काः – 20

संस्कृतभाषायाः अभ्यासाय एषा साप्ताहिकी प्रश्नोत्तरी प्रस्तूयते। उत्तराणि अन्ते प्रदत्तानि सन्ति।

भागः – १ : बहुविकल्पीयप्रश्नाः (1 × 10 = 10)

1. ‘विद्यालयम्’ इत्यस्य अर्थः कः?

(A) गृहम् (B) शिक्षालयः (C) चिकित्सालयः (D) देवालयः

1. ‘गच्छामि’ इति क्रियापदस्य पुरुषः कः?

(A) प्रथमपुरुषः (B) मध्यमपुरुषः (C) उत्तमपुरुषः (D) न कश्चित्

1. ‘फलम्’ इत्यस्य बहुवचनरूपं किम्?

(A) फलाः (B) फलानि (C) फले (D) फलौ

1. ‘विद्या’ इति शब्दः कस्यां लिङ्गे अस्ति?

(A) पुल्लिङ्गः (B) स्त्रीलिङ्गः (C) नपुंसकलिङ्गः (D) उभयलिङ्गः

1. ‘पठ्’ धातोः लट्-लकारे प्रथमपुरुष-एकवचनरूपं किम्?

(A) पठामि (B) पठसि (C) पठति (D) पठन्ति

1. ‘शीघ्रम्’ इत्यस्य विलोमपदं किम्?

(A) शनैः (B) पुरतः (C) अधः (D) उच्चैः

1. ‘अहं विद्यालयं ______।’

(A) गच्छति (B) गच्छसि (C) गच्छामि (D) गच्छथ

1. ‘पुस्तकं’ इति शब्दस्य पर्यायः कः?

(A) ग्रन्थः (B) वृक्षः (C) नदी (D) बालकः

1. ‘नमः’ इत्यस्य उचितः प्रयोगः कः?

(A) नमः शिक्षकः (B) नमः शिक्षकाय (C) नमः शिक्षकम् (D) नमः शिक्षकेन

1. ‘विद्या ददाति विनयम्’ इति सुभाषिते विद्या किं ददाति?

(A) धनम् (B) बलम् (C) विनयम् (D) यशः

भागः – २ : रिक्तस्थानानि पूरयत (1 × 5 = 5)

1. अहं प्रतिदिनं संस्कृतं ________।

1. छात्राः विद्यालये ________।

1. गुरुः विद्यार्थिभ्यः ________ ददाति।

1. ________ परमं धनम्।

1. अस्माभिः सत्यं ________।

भागः – ३ : संस्कृतेन उत्तरत (1 × 5 = 5)

1. त्वं प्रतिदिनं कदा उत्तिष्ठसि?

1. विद्यालये किं पठसि?

1. संस्कृतभाषा कीदृशी अस्ति?

1. गुरोः कर्तव्यं किम्?

1. समयपालनस्य किं महत्त्वम् अस्ति?

उत्तरमाला

1. (B) शिक्षालयः
2. (C) उत्तमपुरुषः
3. (B) फलानि
4. (B) स्त्रीलिङ्गः
5. (C) पठति
6. (A) शनैः
7. (C) गच्छामि
8. (A) ग्रन्थः
9. (B) नमः शिक्षकाय
10. (C) विनयम्

1. पठामि
2. पठन्ति
3. ज्ञानम्
4. आरोग्यम्
5. वदितव्यम्

16–20 (संभावित उत्तर)

1. अहं प्रातः पञ्चवादने उत्तिष्ठामि।
2. अहं विद्यालये संस्कृतं, गणितं, विज्ञानं च पठामि।
3. संस्कृतभाषा प्राचीना समृद्धा च अस्ति।
4. गुरोः कर्तव्यं विद्यार्थिनः शिक्षयितुम् अस्ति।
5. समयपालनं सफलजीवनस्य आधारः अस्ति।

इस सप्ताह का संस्कृत शब्द

उत्साहः — उमंग, जोश, प्रेरणा।

वाक्यप्रयोगः: उत्साहेन सर्वाणि कार्याणि सफलानि भवन्ति।

इस सप्ताह का सुभाषितम्

उद्यमेन हि सिद्ध्यन्ति कार्याणि न मनोरथैः।

भावार्थः: केवल इच्छा करने से कार्य सिद्ध नहीं होते, अपितु परिश्रम एवं उद्यम से ही सफलता प्राप्त होती है।