Script — Devanagari
प्रतिदिन संस्कृत सम्भाषणम् – भागः १२ : रेलस्थानके
प्रतिदिन संस्कृत सम्भाषणम् भाग 12 में रेलस्थानक पर होने वाला सरल संस्कृत संवाद, हिन्दी अर्थ, शब्दार्थ, दैनिक प्रयोग के वाक्य और अभ्यास दिए गए हैं। विद्यार्थियों एवं संस्कृत सीखने वाले सभी पाठकों के लिए उपयोगी सामग्री।
2 min read
प्रतिदिन संस्कृत सम्भाषणम् – भागः १२ रेलस्थानके — रेलवे स्टेशन पर
दैनिकजीवने रेलयात्रासमये प्रयुज्यमानानि सरलसंस्कृतवाक्यानि ज्ञातुं एषः संवादः उपयोगी अस्ति।
संवादः
यात्री : नमस्ते महोदय! पटना-नगरं प्रति रेलयानं कदा आगमिष्यति?
रेलसेवकः : नमस्ते! रेलयानं प्रातः दशवादने आगमिष्यति।
यात्री : तत् कस्मात् मञ्चात् प्रस्थास्यति?
रेलसेवकः : तत् द्वितीयमञ्चात् प्रस्थास्यति।
यात्री : किं रेलयानं समये एव प्रस्थास्यति?
रेलसेवकः : आम्, अद्य रेलयानं समये एव प्रस्थास्यति।
यात्री : यात्रापत्रं कुत्र प्राप्स्यामि?
रेलसेवकः : यात्रापत्रवातायने यात्रापत्रं प्राप्स्यसि।
यात्री : धन्यवादः। रेलयानं पटना-नगरं कदा प्राप्स्यति?
रेलसेवकः : प्रायः होरा-द्वयानन्तरं पटना-नगरं प्राप्स्यति।
यात्री : धन्यवादः महोदय!
रेलसेवकः : स्वागतम्। भवतः यात्रा सुखदा भवतु।
हिन्दी अर्थ
यात्री: नमस्ते महोदय! पटना जाने वाली ट्रेन कब आएगी?
रेलसेवक: नमस्ते! ट्रेन प्रातः दस बजे आएगी।
यात्री: वह किस प्लेटफॉर्म से चलेगी?
रेलसेवक: वह प्लेटफॉर्म संख्या दो से चलेगी।
यात्री: क्या ट्रेन समय पर ही चलेगी?
रेलसेवक: हाँ, आज ट्रेन समय पर ही चलेगी।
यात्री: मुझे टिकट कहाँ मिलेगा?
रेलसेवक: टिकट खिड़की पर टिकट मिलेगा।
यात्री: धन्यवाद। ट्रेन पटना कब पहुँचेगी?
रेलसेवक: लगभग दो घंटे बाद पटना पहुँचेगी।
यात्री: धन्यवाद महोदय!
रेलसेवक: स्वागत है। आपकी यात्रा सुखद हो।
नवीनाः शब्दाः संस्कृतम् हिन्दी अर्थ रेलस्थानकम् रेलवे स्टेशन रेलयानम् रेलगाड़ी यात्री यात्री रेलसेवकः रेलवे कर्मचारी मञ्चः प्लेटफॉर्म यात्रापत्रम् टिकट यात्रापत्रवातायनम् टिकट खिड़की प्रस्थास्यति प्रस्थान करेगा आगमिष्यति आएगा प्राप्स्यति पहुँचेगा / प्राप्त करेगा होरा-द्वयम् दो घंटे सुखदा सुखद दैनिक-प्रयोग-वाक्यानि
रेलयानं कदा आगमिष्यति? — ट्रेन कब आएगी? रेलयानं कदा प्रस्थास्यति? — ट्रेन कब चलेगी? कस्मात् मञ्चात् रेलयानं प्रस्थास्यति? — ट्रेन किस प्लेटफॉर्म से चलेगी? यात्रापत्रं कुत्र प्राप्स्यामि? — मुझे टिकट कहाँ मिलेगा? रेलयानं समये आगमिष्यति किम्? — क्या ट्रेन समय पर आएगी? कृपया मार्गं दर्शयतु। — कृपया रास्ता बताइए। धन्यवादः। — धन्यवाद। यात्रा सुखदा भवतु। — यात्रा सुखद हो।
अभ्यासः संस्कृतेन उत्तरत— रेलयानं कदा आगमिष्यति? रेलयानं कस्मात् मञ्चात् प्रस्थास्यति? यात्रापत्रं कुत्र प्राप्यते? रिक्तस्थानानि पूरयत— रेलयानं प्रातः दशवादने ________। तत् ________ मञ्चात् प्रस्थास्यति। ________ यात्रापत्रं प्राप्यते।
उत्तराणि: आगमिष्यति, द्वितीयात्, यात्रापत्रवातायने।
आज का संस्कृत शब्द
रेलस्थानकम् — वह स्थान जहाँ रेलयानानि आगच्छन्ति प्रस्थानं च कुर्वन्ति।
वाक्यप्रयोगः: यात्री रेलस्थानके रेलयानस्य प्रतीक्षां करोति।
आज का सुभाषितम्
उद्यमेन हि सिद्ध्यन्ति कार्याणि न मनोरथैः।
भावार्थः: केवल इच्छा करने से कार्य सिद्ध नहीं होते; प्रयत्न और परिश्रम से सफलता प्राप्त होती है।
आज का प्रेरणावाक्यम्
समयपालनं सफलजीवनस्य महत्त्वपूर्णम् अङ्गम् अस्ति।