Script — Devanagari
लृट् लकार — भविष्यत् काल | संस्कृत में वाक्य प्रयोग | Lṛṭ Lakāra – Future Tense
लृट् लकार — भविष्यत् काल (Future Tense)
2 min read
लृट् लकार — भविष्यत् काल (Future Tense) लृट् लकार का प्रयोग संस्कृत में भविष्यत् काल अर्थात् भविष्य में होने वाले कार्य को व्यक्त करने के लिए किया जाता है। उदाहरण: अहं श्वः विद्यालयं गमिष्यामि। — I will go to school tomorrow. उदाहरण-वाक्य हिन्दी संस्कृत English
- मैं कल विद्यालय जाऊँगा/जाऊँगी। अहं श्वः विद्यालयं गमिष्यामि। I will go to school tomorrow.
- तुम कल विद्यालय जाओगे। त्वं श्वः विद्यालयं गमिष्यसि। You will go to school tomorrow.
- वह कल विद्यालय जाएगा। सः श्वः विद्यालयं गमिष्यति। He will go to school tomorrow.
- वह कल विद्यालय जाएगी। सा श्वः विद्यालयं गमिष्यति। She will go to school tomorrow.
- हम कल विद्यालय जाएँगे। वयं श्वः विद्यालयं गमिष्यामः। We will go to school tomorrow.
- तुम सब कल विद्यालय जाओगे। यूयं श्वः विद्यालयं गमिष्यथ। You all will go to school tomorrow.
- वे कल विद्यालय जाएँगे। ते श्वः विद्यालयं गमिष्यन्ति। They will go to school tomorrow.
- मैं संस्कृत पढ़ूँगा/पढ़ूँगी। अहं संस्कृतं पठिष्यामि। I will study Sanskrit.
- विद्यार्थी परिश्रम करेंगे। छात्राः परिश्रमं करिष्यन्ति। The students will work hard.
- हम संस्कृत सीखेंगे। वयं संस्कृतं शिक्षिष्यामः। We will learn Sanskrit.
- रामः फलम् खादिष्यति। रामः फलम् खादिष्यति। Rama will eat the fruit.
- बालिका गीतं गास्यति। बालिका गीतं गास्यति। The girl will sing a song.
लृट् लकार की पहचान लृट् लकार में क्रिया के द्वारा भविष्य में होने वाले कार्य का बोध होता है। जैसे—
- गमिष्यामि — मैं जाऊँगा/जाऊँगी — I will go
- पठिष्यति — वह पढ़ेगा/पढ़ेगी — He/She will study
- करिष्यामः — हम करेंगे — We will do
- भविष्यन्ति — वे होंगे — They will b. पठ् धातु — लृट् लकार
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन प्रथम पुरुष पठिष्यति पठिष्यतः पठिष्यन्ति मध्यम पुरुष पठिष्यसि पठिष्यथः पठिष्यथ उत्तम पुरुष पठिष्यामि पठिष्यावः पठिष्यामःउदाहरण-वाक्य
- सः पुस्तकं पठिष्यति। — वह पुस्तक पढ़ेगा। — He will read a book.
- ते पुस्तकं पठिष्यन्ति। — वे पुस्तक पढ़ेंगे। — They will read a book.
- त्वं पुस्तकं पठिष्यसि। — तुम पुस्तक पढ़ोगे। — You will read a book.
- यूयं पुस्तकं पठिष्यथ। — तुम सब पुस्तक पढ़ोगे। — You all will read a book.
- अहं पुस्तकं पठिष्यामि। — मैं पुस्तक पढ़ूँगा/पढ़ूँगी। — I will read a book.
- वयं पुस्तकं पठिष्यामः। — हम पुस्तक पढ़ेंगे। — We will read a book.
संक्षिप्त सूत्र लृट् लकार = भविष्यत् काल = Future Tense उदाहरण— पठिष्यति = पढ़ेगा/पढ़ेगी = will read अतः पठिष्यति आदि रूपों से भविष्य में होने वाले कार्य का बोध होता है।